مقالات علمی

در سال‌های اخیر، نقش ورزش و ترکیبات طبیعی در بهبود سلامت جسمی و روانی توجه بسیاری از محققان حوزه‌های فیزیولوژی، ایمنی‌شناسی، نوروپاتولوژی و بیوشیمی را به خود جلب کرده است. در این میان، دکتر متین همایی یکی از چهره‌های برجسته این عرصه است که با انتشار ده‌ها مقاله علمی، نقش بسزایی در توسعه دانش این حوزه داشته‌اند.

۱. ورزش و مکانیسم‌های مولکولی

تمرین ورزشی، به‌ویژه تمرینات هوازی، مقاومتی و تناوبی با شدت بالا، می‌تواند بر مسیرهای سلولی مؤثر بر التهاب، رشد عصبی، متابولیسم چربی و کنترل قند خون اثرگذار باشد. پژوهش‌های دکتر همایی نشان می‌دهند که این تمرینات سبب تنظیم بیان ژن‌هایی چون IL-6، PI3K/Akt، TrkB، GHSR، Cathepsin D، PON-1 و ANGPT1 می‌شوند.

برای نمونه، در مطالعه‌ای اثر تمرین مقاومتی با محدودیت جریان خون بر ژن‌های myostatin و IL-6 بررسی شده و نتایج حاکی از بهبود معنی‌دار در تنظیم این مسیرهای عضلانی بودند .

در پژوهشی دیگر، ترکیب تمرین هوازی و مکمل اوژنول توانست مسیر PI3K/Akt را در مغز موش‌ها فعال کند و به کاهش آسیب‌های ناشی از آفت‌کش کلرپیریفوس کمک کند .

۲. ورزش و کاهش التهاب سیستمیک

اثر ضدالتهابی ورزش در کنار مصرف گیاهان دارویی مانند دارچین، زردچوبه، پسته، پرتقال تلخ و انار از جمله موضوعات مکرر در آثار دکتر همایی است. به عنوان نمونه، در مطالعه‌ای ترکیب تمرین هوازی با عصاره دارچین در افراد مبتلا به سندرم متابولیک منجر به کاهش سطح CRP و IL-6 شد.

همچنین، در مطالعه‌ای دیگر، مصرف هم‌زمان عصاره انار و تمرین هوازی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 باعث بهبود شاخص‌های گلیسمی و التهاب گردید 

۳. ترکیب تمرین و مکمل‌ها در بهبود عملکرد کبد، کلیه و قلب

دکتر همایی در پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که تمرینات ورزشی می‌توانند آثار مخرب ناشی از چاقی، مصرف داروهای آنابولیک، یا سموم محیطی بر بافت‌های کبد، کلیه و سیستم قلبی‌عروقی را کاهش دهند. در مطالعه‌ای، ترکیب تمرین با کورکومین منجر به بهبود آنزیم‌های کبدی و کاهش فشار خون شد.

در پژوهشی دیگر، اثر هم‌افزایی ورزش و کورکومین در کاهش التهاب کبدی در مدل حیوانی مصرف سیس‌پلاتین بررسی شده است.

۴. ورزش، مغز و حافظه

در چندین مقاله از دکتر همایی، نقش ترکیب ورزش با مکمل‌هایی مانند تستوسترون، گرده نخل یا عصاره گیاهان در بهبود عملکرد شناختی و حافظه بررسی شده است. به‌طور خاص، افزایش بیان BDNF و TrkB در هیپوکامپ موش‌ها پس از مداخلات تمرینی نشان‌دهنده اثر مثبت ورزش بر نوروجنسیس و تقویت حافظه بوده است.

۵. فعالیت آنزیمی و آنتی‌اکسیدانی

در مطالعات متعددی، ورزش مداوم منجر به افزایش سطح آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی از جمله GPx، SOD و پارااکسوناز-1 شده است.

۶. جنبه‌های کاربردی و بالینی

آثار علمی دکتر همایی در بسیاری از موارد، علاوه بر مدل‌های حیوانی، به مسائل کاربردی و قابل انتقال به انسان نیز پرداخته‌اند؛ از جمله:

• پیشگیری از پوکی استخوان با تمرین استقامتی

• کاهش نشانگرهای پیری سلولی با تمرین مقاومتی 

• بهبود اختلالات متابولیکی ناشی از قطع تمرین